Erzurum’a hızlı tren geliyor. Kaç yıldır geliyor? On yıl mı? On beş yıl mı? Neredeyse her seçim öncesinde biraz daha yaklaşıyor ama nedense Erzurum Garı’na bir türlü ulaşamıyor. Son günlerde..
Erzurum’a hızlı tren geliyor.
Kaç yıldır geliyor?
On yıl mı?
On beş yıl mı?
Neredeyse her seçim öncesinde biraz daha yaklaşıyor ama nedense Erzurum Garı’na bir türlü ulaşamıyor.
Son günlerde yine birtakım rakamlar dolaşıyor. “Demiryoluna milyarlarca lira ayrıldı”, “Erzurum hızlı trenle buluşuyor” deniliyor.
İnsan doğal olarak seviniyor.
Fakat yatırım programını açıp baktığınızda sevinciniz kısa sürüyor.
Çünkü 2026 yılı yatırım programında yaklaşık 6,9 milyar lira ödenek ayrılan hat, kamuoyunda zannedildiği gibi Erzurum’a yapılacak yeni hızlı tren hattı değil.
Bu ödenek, mevcut Sivas–Divriği–Erzincan–Erzurum–Kars konvansiyonel demiryolu hattının rehabilitasyonu, elektrikli ve sinyalli hâle getirilmesi için ayrılmış durumda.
Yani ortada yeni bir hızlı tren hattının inşası yok.
Mevcut raylar yenilenecek.
Hat elektriklendirilecek.
Sinyalizasyon kurulacak.
Trenler daha güvenli, daha düzenli ve belki biraz daha hızlı çalışacak.
Bunların hepsi elbette önemli yatırımlar.
Ama bunun adı hızlı tren değildir.
Eski hattı iyileştirmek başka şeydir, saatte 250 kilometre hıza göre yeni, çift hatlı bir demiryolu inşa etmek başka şey.
Birine bakım ve modernizasyon denir.
Diğerine hızlı tren yatırımı.
İkisini birbirine karıştırırsanız kamuoyuna hızlı tren geliyormuş izlenimi verirsiniz. Oysa gelen hızlı tren değil, mevcut hattın gecikmiş teknik yenilenmesidir.
Peki, gerçek hızlı tren projesi nerede?
Erzincan–Erzurum–Kars hızlı tren hattı toplam 379 kilometre.
Bakanlığın Aralık 2025’te yaptığı açıklamaya göre Erzincan–Erzurum arasındaki 173 kilometrelik kesimin proje çalışmaları tamamlandı. Erzurum–Kars arasındaki 206 kilometrelik bölümde ise yüzde 90 seviyesine gelindi.
Dikkat edin:
İnşaatın yüzde 90’ı değil.
Rayların yüzde 90’ı değil.
Tünellerin, köprülerin, viyadüklerin yüzde 90’ı hiç değil.
Yalnızca kâğıt üzerindeki proje çalışmalarının yüzde 90’ı.
Daha yapım ihalesi yok.
Finansman modeli yok.
Yer teslimi yok.
Şantiye yok.
Başlangıç tarihi yok.
Bitiş tarihi zaten yok.
Ortada henüz kazma vurulmuş bir hızlı tren hattı bulunmuyor.
Üstelik Erzurum’a yalnızca Erzincan–Erzurum arasına ray döşeyerek Ankara’dan hızlı tren getiremezsiniz. Bunun için Ankara–Sivas hattının devamındaki Sivas–Erzincan bölümünün de tamamlanması gerekiyor.
Asıl darboğaz da burada.
Sivas–Erzincan hattı yaklaşık 247 kilometre. Bugün yalnızca Sivas şehir geçişi ile Sivas–Zara arasındaki sınırlı kesimlerde yapım çalışması bulunuyor. Hattın geri kalanında ise Erzurum’a hızlı trenin yaklaştığını gösterecek kapsamlı ve güçlü bir inşaat seferberliği henüz görünmüyor.
Yani Erzurum’un önünde yalnızca 173 kilometrelik Erzincan–Erzurum hattı yok.
Önce Sivas’tan Erzincan’a ulaşılması gerekiyor.
Sonra Erzincan’dan Erzurum’a.
Toplamda yüzlerce kilometrelik yeni hat, onlarca tünel, köprü ve viyadük yapılacak.
Doğu Anadolu’nun zorlu coğrafyası geçilecek.
Kamulaştırmalar tamamlanacak.
İhaleler yapılacak.
Finansman bulunacak.
Üstyapı döşenecek.
Elektrifikasyon ve sinyalizasyon kurulacak.
Ardından test sürüşleri başlayacak.
Bunların hiçbiri birkaç yılda bitecek işler değil.
Bugün bütün siyasi irade ortaya konsa, gerekli kaynak bulunsa, ihaleler 2027’de yapılsa ve çalışmalar kesintisiz yürütülse bile Erzurum’a hızlı trenin en iyimser geliş tarihi 2034–2035 olur.
Bu, en iyi ihtimal.
Türkiye’de büyük altyapı projelerinin ihale, finansman ve yapım süreçlerini düşününce daha gerçekçi tarih 2038–2042 aralığıdır.
Mevcut yatırım temposu böyle devam ederse?
O zaman 2045 sonrasını konuşuruz.
Belki de hiç konuşamayız.
Çünkü Türkiye’de bazı projeler iptal edilmez.
Onun yerine sürekli “proje aşamasında” tutulur.
Her yatırım programında adı geçer.
Her seçim döneminde yeniden hatırlanır.
Her bakan ziyaretinde bir kez daha müjdelenir.
Ama bir türlü tamamlanmaz.
Hızlı tren Erzurum’a gerçekten gelecekse yapılması gereken bellidir:
Erzincan–Erzurum hattının proje çalışmasının tamamlandığını söylemek yetmez. Yapım ihalesinin tarihi açıklanmalıdır.
Finansman kaynağı gösterilmelidir.
Sivas–Erzincan, Erzincan–Erzurum ve Erzurum–Kars etaplarının ayrı ayrı başlangıç ve bitiş takvimi ilan edilmelidir.
Her yıl ayrılacak ödenekler kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Yoksa “projesini tamamladık” cümlesi, “hattı yapıyoruz” anlamına gelmez.
Bir de mevcut konvansiyonel hattın rehabilitasyonunu hızlı tren yatırımı gibi sunmaktan vazgeçilmelidir.
Erzurumlu eski rayların yenilenmesine karşı değil.
Elbette mevcut hat yenilensin.
Elektrikli ve sinyalli hâle getirilsin.
Yük taşımacılığı hızlansın.
Doğu Ekspresi daha güvenli ve konforlu çalışsın.
Ama buna hızlı tren denilmesin.
Çünkü Erzurum’un ihtiyacı yeni bir müjde değil, yeni bir demiryolu hattıdır.
Kâğıt üzerinde ilerleyen trenin Erzurum’a faydası yoktur.
Tren dediğiniz rayda ilerler.
Bizim hızlı tren ise yıllardır yalnızca açıklamalarda ilerliyor.
Bu gidişle biraz daha gecikecek.
Hatta açık konuşalım:
Gerçek bir ihale ve bağlayıcı bir yatırım takvimi ortaya konulmazsa Erzurum’a hızlı tren gecikmekle kalmayabilir.
Hiç gelmeyebilir.
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
